Zasady dziedziczenia. Kiedy mieszkanie może otrzymać teściowa?

Wiele osób nie zna zasad dziedziczenia oraz konsekwencji z tym związanych. Należy zaznaczyć, że w przypadku braku dzieci w małżeństwie, mieszkanie odziedziczyć może także teściowa i szwagier! Czasami małżonkowie nie mają z tym problemu i zgadzają się na to, ale prowadzić to może także do zaskakujących sytuacji i komplikacji w relacjach rodzinnych.

Bardzo często u notariusza zjawiają się małżonkowie, chcący wzajemnie uregulować swoje sprawy majątkowe – zarówno te za życia, jak i te po śmierci. Jednym z zagadnień, o które pytają najczęściej jest sens sporządzenia przez nich testamentu. W Polsce wyróżniamy dwa rodzaje dziedziczenia – ustawowe i testamentowe. Ustawowy porządek dziedziczenia spadkodawca może zmienić sporządzając przed swoją śmiercią testament.

Do kancelarii notarialnej przyszli ostatnio małżonkowie – w średnim wieku, bezdzietni, chcący wskazać komu przypadnie majątek po śmierci jednego z nich. Zapytałam czy sporządzili testamenty. Byli zdziwieni dlaczego o to pytam, bo według ich uznania, skoro nie mają dzieci i gdy jedno z nich umrze, to cały majątek zostanie dla drugiego małżonka. Wyjaśniłam jednak, że niestety są w błędzie. Takie sytuacje są nagminne, bo wiele osób nie zna podstawowych zasad dziedziczenia – wyjaśnia Paulina Owczarz notariusz w Zielonej Górze

Należy zwrócić uwagę, że w sytuacji, w której małżonkowie mają wspólne dzieci, dziedziczenie ustawowe przewiduje, że cały spadek po zmarłym współmałżonku zostaje w najbliższej rodzinie – dziedziczą współmałżonek i dzieci, co do zasady w częściach równych.

Sytuacja przedstawia się natomiast zupełnie odmiennie jeżeli zmarły nie pozostawił tak zwanych zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki). Nasz Kodeks cywilny nie przewiduje automatycznego dziedziczenia po sobie małżonków w takiej sytuacji.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Małżonek dziedziczy jedną połowę masy spadkowej, a rodzice dziedziczą drugą połowę. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, to wówczas udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, zaś jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

Przepisy wskazują, że w sytuacji, gdy zmarły małżonek nie pozostawił dzieci i nie sporządził testamentu, to razem z wdową albo wdowcem dziedziczą teściowie, a jeżeli oni nie żyją to rodzeństwo spadkodawcy, czyli szwagierki albo szwagrowie.

Proszę wyobrazić sobie sytuację, w której małżonkowie całe swoje życie pracują na swój majątek, ale niestety z różnych powodów nie mają dzieci. Nagle okazuje się, że majątek całego życia dziedziczący małżonek ma dzielić z nielubianą teściową i szwagrem. Sytuacja może być naprawdę niekomfortowa i wiązać się z obowiązkiem dużych spłat na rzecz osób, z którymi małżonkowie mogli nie utrzymywać kontaktów przez wiele lat. Dlatego zawsze powtarzam, że testament może te problemy wyeliminować – wyjaśnia notariusz Paulina Owczarz.

Małżonkowie mogą o kwestie dziedziczenia zadbać w bardzo prosty sposób – sporządzić testamenty zwane potocznie „wzajemnymi” – mąż w swoim testamencie do całości spadku powołuje swoją żonę, zaś żona w swoim testamencie do całości spadku powołuje swojego męża. Należy pamiętać, że każdy małżonek musi sporządzić swój własny testament, bo prawo polskie nie przewiduje testamentów wspólnych.

W naszym kraju ogólne zasady dziedziczenia mogą być modyfikowane jedynie przez testament. Dlatego notariusze również w przypadkach bezdzietnych małżonków pomagają i znajdują optymalne rozwiązane dla zapewnienia spokoju rodzinnego. Należy pamiętać, że testament notarialny daje większą pewność i bezpieczeństwo prawidłowości tego rozrządzenia na wypadek śmieci. Ponadto koszt testamentu na małżonka jest symboliczny i wynosi około 100 zł. – mówi notariusz dr Andrzej Rataj, Prezes Rady Izby Notarialnej w Poznaniu.

W rodzinie różnie bywa, nie zawsze panuje zgoda, w szczególności, gdy w grę może wchodzić duży majątek. Dlatego warto już za życia zabezpieczyć interesy swoich najbliższych i sporządzić testament, który uchroni naszego męża bądź żonę przez niejednokrotnie bardzo trudnymi sytuacjami.

Udostępnij
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Znajdź notariusza

Wpisz imię, nazwisko, miasto lub nazwę ulicy:

Udostępnij
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Notariusz najbliżej Ciebie